Vào ngày 2 tháng 11 tới đây, DBTB Trần Thái Văn (Cộng Hòa) sẽ tranh chức DBLB Ðịa Hạt 47 California hiện do nữ DBLB Loretta Sanchez (Dân Chủ) nắm giữ trong 13 năm qua.
Cả Ðịa Hạt 68 của tiểu bang do DB Trần Thái Văn đại diện và Ðịa Hạt 47 của liên bang do DB Loretta Sanchez đại diện đều ít nhiều có bao gồm vùng Little Saigon, nơi có nhiều cử tri gốc Việt nhất Hoa Kỳ.
DB Trần Thái Văn là người Mỹ gốc Việt. DB Loretta Sanchez là người Mỹ gốc Mexico.
Trong 13 năm qua, DB Sanchez luôn chiến thắng và được nhiều cử tri gốc Việt ủng hộ.
DB Trần Thái Văn cũng được đồng hương ủng hộ trong 6 năm làm dân biểu tiểu bang, cũng như trước đó, khi ông là nghị viên Garden Grove và khi ông hoạt động trong cộng đồng Việt Nam cũng như làm nhân viên cho cựu DBLB Bob Dornan.
Chính bà Sanchez là người đã “bứng” xếp của ông Văn trong cuộc bầu cử vào tháng 11, 1996.
Ðây là lần đầu tiên ông Văn và bà Sanchez chạm chán trực tiếp.
Ngoài những vấn đề khác, phải nói, một vấn đề mà cả hai ứng cử viên chú trọng để tìm cách thu hút lá phiếu của cử tri gốc Việt là nhân quyền, dân chủ, tự do tôn giáo và các vấn đề khác liên quan đến Việt Nam.
Nói cách khác, cả hai phải thể hiện xem ai chống Cộng, hoặc chống chính quyền CSVN, nhiều hơn thì người đó có khả năng gom nhiều phiếu của cử tri gốc Việt.
DB Trần Thái Văn, ít nhất trong chốn công khai, chưa bao giờ đi Việt Nam. Trong khi đó, DB Sanchez đã đến Việt Nam một vài lần, trong đó có lần bà gặp một số nhân vật bất đồng chính kiến hàng đầu và một lần khác bà đối đầu với nhân viên an ninh Việt Nam bên ngoài tư dinh đại sứ Michael Marine khi bà muốn gặp vợ của một số nhân vật bất đồng chính kiến trong nước.
Sau đó, bà Sanchez lại xin chiếu khán nhập cảnh vào Việt Nam nữa, nhưng đều bị chính quyền từ chối.
Trong cuộc gặp gỡ với Bộ Trưởng Ngoại Giao Mỹ Hillary Clinton hôm 28 tháng 5 vừa qua, bà Sanchez cho biết muốn tháp tùng nhà ngoại giao hàng đầu của Hoa Kỳ đi Việt Nam nhân dịp bà Clinton đến Hà Nội vào hạ tuần tháng 7 này để dự Hội Nghị An Ninh Cấp Vùng ASEAN (ARF).
Vấn đề được đặt ra ở đây là liệu chính quyền Việt Nam có cấp chiếu khán cho DB Sanchez hay không? Và nếu cấp, hoặc không cấp, sẽ ảnh hưởng cuộc tranh cử giữa bà và DB Trần Thái Văn như thế nào?
Nếu Việt Nam cấp chiếu khán cho DB Sanchez, có nhiều khả năng bà sẽ tìm cách gặp các nhà đối kháng, như bà phát biểu với báo giới mới đây.
Nếu điều này xảy ra, bà Sanchez sẽ “ghi điểm” với cử tri gốc Việt vì hành động này có thể được nhiều người cho rằng bà vẫn can đảm đối đầu với chính quyền Cộng Sản.
Tuy nhiên, Việt Nam cũng biết rằng điều này rất nguy hiểm, và sẽ cho công an chìm theo dõi để có thể ngăn chặn những hành động của bà khi cần thiết.
Như vậy, có thể nói, lực lượng an ninh Việt Nam có thể “điều tiết” mức độ hoạt động của DB Sanchez tại Việt Nam. Tức là, tùy theo bà gặp ai, có nguy hiểm hay không, để họ quyết định ngăn chặn.
Cũng có thể họ để cho bà gặp một vài nhà đối kháng “nặng ký” để bà “ghi điểm” nhiều hoặc nói chuyện với những nhà đối kháng này qua điện thoại, hoặc gặp những nhà đối kháng “nhẹ ký” hơn.
Tất cả những giả thuyết trên đây đều ít nhiều giúp bà Sanchez chỉ gom “thêm” chứ không mất bớt đi số phiếu cử tri gốc Việt, tùy theo phía Việt Nam quyết định, cho dù bà muốn hay không, trong trường hợp bà được vào Việt Nam.
So với tình hình cách đây vài năm, vị trí của DB Loretta Sanchez trong Hạ Viện Mỹ đã cao hơn, nhờ thâm niên 13 làm việc và nhất là nhờ đảng Dân Chủ đang kiểm soát Quốc Hội.
Hiện nay, bà Sanchez là Chủ Tịch Tiểu Ban Chống Khủng Bố và Khả Năng Tấn Công Không Quy Ước thuộc Ủy Ban Quân Vụ Hạ Viện, một ủy ban rất quyền lực tại Hạ Viện Mỹ.
Ngoài ra, quan hệ riêng tư giữa bà Sanchez và gia đình cựu Tổng Thống Bill Clinton cũng như sự thân thiết của bà với Tổng Thống Barack Obama và nữ Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi cũng có thể đóng một vai trò nào đó tích cực cho việc vận động chính quyền Việt Nam trong việc cấp chiếu khán cho bà.
Vì thế, khả năng bà Sanchez được vào Việt Nam lần này khá cao.
Nếu bà không đi được lần này, bà có thể đi vào tháng 10 cùng với Tổng Thống Barack Obama khi ông sắp xếp được công việc.
Việt Nam đã chính thức mời nhà lãnh đạo Hoa Kỳ đến Hà Nội để dự hội nghị thượng đỉnh ASEAN.
Nhiều khả năng ông Obama sẽ đi Việt Nam vì Hoa Kỳ đang muốn giảm bớt ảnh hưởng và sự lộng hành của Trung Quốc trong vùng, nhất là năm nay Việt Nam đang là chủ tịch luân phiên của ASEAN, kỷ niệm 1,000 năm Thăng Long và kỷ niệm 15 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Mỹ.
DB Joseph Cao (Cộng Hòa-Louisiana), vị dân cử gốc Việt duy nhất tại Quốc Hội Mỹ, cũng cho biết ông sẽ vận động ông Obama đến thăm Việt Nam năm nay, sau khi ông đi Việt Nam về hồi tháng 1 năm nay.
Không còn cơ hội nào tốt hơn để một vị tổng thống Hoa Kỳ đến Việt Nam trong năm nay, trừ khi những vấn đề như dầu loang trong vùng Vịnh Mexico, cải tổ di trú, cải tổ hệ thống ngân hàng và tình trạng thất nghiệp trở nên trầm trọng thì mới giữ chân ông Obama lại nước Mỹ.
Nên nhớ, đảng Cộng Hòa đang đe dọa tái chiếm Quốc Hội trong cuộc bầu cử vào ngày 2 tháng 11 tới đây.
Cũng có thể Việt Nam không cho bà Sanchez vào và bà sẽ tiếp tục thông báo như mấy lần trước đây. Nhưng lần này hơi khó “ghi điểm” vì cử tri có thể thấy nhàm chán và bắt đầu nhìn ra vấn đề.
Nếu bà Sanchez được vào Việt Nam và hành động như dự định thì sẽ khó khăn cho DB Trần Thái Văn.
Cũng có thể cử tri gốc Việt am hiểu tình hình hơn và không xét đoán thành tích của DB Loretta Sanchez theo những gì bà làm như đã nêu ở trên.
Hay là cử tri gốc Việt nên mua một con bạch tuộc về, để thức ăn vào hai cái hộp, một bên để hình bà Sanchez, một bên để hình ông Văn, giống như họa sĩ Gúc tưởng tượng trên nhật báo Việt Herald ngày 13 tháng 7 vừa qua, rồi theo đó mà bỏ phiếu vào ngày 2 tháng 11 năm nay. (Ð.D.)